အနီရောင်အသီးထဲမှာ ဝှက်ထားတဲ့ လူငယ်ကုဒ်

သတင်းဦးဆောင်သူ

ဒစ်ဂျစ်တယ်မျက်နှာပြင်များက နေ့စဉ်ဘဝတွင် လွှမ်းမိုးနေပြီး အောက်ဆီဒေးရှင်းဖိစီးမှုသည် မမြင်ရသော ကျန်းမာရေးခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာသည့်ခေတ်တွင်၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ မီးဖိုချောင်များတွင် ကြာမြင့်စွာ လျစ်လျူရှုခံထားရသော အနီရောင်ခရမ်းချဉ်သီးသည် ရေရှည်တည်တံ့သော သက်လုံအတွက် ၎င်း၏ ထူးကဲသော လျှို့ဝှက်ချက်ကို ဖော်ထုတ်နေပါသည်။ ဤသတင်းသည် သဘာဝ၏ “အရည်ရွှေ” ဖြင့် ပြည့်နှက်နေသော ဤဘုံအသီးသည် ရင့်မှည့်ခြင်း၏ ဉာဏ်ပညာ၊ ငယ်ဘဝအမှတ်တရများ၏ ရင်းနှီးသောအရသာနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ်အတွက် ပြီးပြည့်စုံစွာ ပြုလုပ်ထားသော ဘက်စုံ antioxidant ဒိုင်းကို မည်သို့သယ်ဆောင်လာသည်ကို စူးစမ်းလေ့လာပါသည်။

ရင့်ကျက်လာသော ဉာဏ်ပညာမှ ပေါက်ဖွားလာသော “အရည်ရွှေ”

သဘာဝရဲ့ လျှို့ဝှက်ဘဏ္ဍာအဖြစ် မကြာခဏ ချီးကျူးခံရလေ့ရှိတဲ့ မှည့်နေတဲ့ ခရမ်းချဉ်သီးတွေမှာ အဓိက အာဟာရဓာတ်ဖြစ်တဲ့ lycopene ဟာ သူ့ရဲ့ ထူးခြားတဲ့ antioxidant အစွမ်းကြောင့် "အရည်ရွှေ" အဖြစ် နာမည်ကောင်းရရှိပါတယ်။ ဒီတက်ကြွတဲ့ အနီရောင် ရောင်ခြယ်ပစ္စည်းဟာ ခရမ်းချဉ်သီးစိမ်းဖြစ်နေတဲ့အခါ အမြင့်ဆုံးတန်ဖိုးကို မရောက်ပါဘူး။ ယင်းအစား သဘာဝအတိုင်း ရင့်မှည့်လာတဲ့ ခရီးစဉ်ကို လိုက်ပါပါတယ်- နေရောင်ခြည်အောက်မှာ အစိမ်းရောင်အသီး တဖြည်းဖြည်း နီရဲလာတာနဲ့အမျှ အတွင်းပိုင်း lycopene ပါဝင်မှု ဆယ်ဆ များပြားလာပါတယ်။ ညင်သာစွာ အပူပေးခြင်းအားဖြင့် ဒီဘဏ္ဍာကို ပိုမိုဖွင့်လှစ်ပေးပြီး ခရမ်းချဉ်သီးရဲ့ ထူထဲတဲ့ ဆဲလ်နံရံတွေကို ဖြိုခွဲပေးပြီး မပြုပြင်ရသေးတဲ့ အသီးစိမ်းတွေထက် bioavailable lycopene ကို ၂-၃ ဆ ပိုမိုထုတ်လွှတ်ပေးပါတယ်။ ကြည်လင်တဲ့ အစိမ်းရောင်ကနေ အရည်ရွှမ်းတဲ့ အနီရောင်အဖြစ် ပြောင်းလဲခြင်းဟာ အသွင်အပြင်ပြောင်းလဲမှုတစ်ခုသာမက သဘာဝရဲ့ တိတ်ဆိတ်ငြိမ်သက်တဲ့ ဉာဏ်ပညာကို ပြသခြင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး သာမန်အသီးတစ်လုံးကို နုပျိုစေတဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေရဲ့ စုစည်းထားတဲ့ အရင်းအမြစ်တစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးပါတယ်။

နေ့စဉ် စွမ်းအင်ကို ထိန်းသိမ်းပေးသော ရင်းနှီးပြီးသား အနီရောင်အရသာ

မျိုးဆက်ပေါင်းများစွာကတည်းက မှည့်သောခရမ်းချဉ်သီး၏ ကြွယ်ဝပြီး ချဉ်သောအရသာသည် မရေမတွက်နိုင်သော အိမ်ထောင်စုများအတွက် နွေးထွေးသောအမှတ်တရတစ်ခုဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤရင်းနှီးသောအရသာသည် အတိတ်ကိုလွမ်းဆွတ်ခြင်းထက်ပို၍ သယ်ဆောင်လာသည် - ၎င်းသည် လူ့ခန္ဓာကိုယ်၏ အစိတ်အပိုင်းတိုင်းကို lycopene ၏ ဘက်စုံကာကွယ်မှုကို ပေးစွမ်းသည်။ ၎င်း၏မော်လီကျူးဖွဲ့စည်းပုံတွင် conjugated double bonds ၁၁ ခုပါ ၀ င်သော lycopene သည် beta-carotene ထက် ၂ ဆပိုမိုအစွမ်းထက်ပြီး free radicals များကိုပျက်ပြယ်စေရာတွင် vitamin E ထက် ၁၀၀ ဆပိုမိုအားကောင်းသည်။ ၎င်းသည် lipid peroxidation ကိုပိတ်ဆို့ရန်ဆဲလ်အမြှေးပါးများတွင်ထည့်သွင်းပြီး SOD နှင့် GSH-Px အပါအဝင်ခန္ဓာကိုယ်၏အတွင်းပိုင်း antioxidant အင်ဇိုင်းများကိုအသက်ဝင်စေပြီး mitochondrial အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာကွင်းဆက်တွင် reactive oxygen species များထုတ်လုပ်မှုကိုလျှော့ချပေးသည်။ အရေပြားကျုံ့နိုင်စွမ်းအားကိုကာကွယ်ခြင်းမှသည် နှလုံးသွေးကြောကျန်းမာရေးကိုထောက်ပံ့ပေးခြင်းအထိ၊ ဤအနီရောင်အာဟာရဓာတ်သည် နေ့စဉ်ဓာတ်တိုးခြင်း၏ သိမ်မွေ့သောပျက်စီးမှုကိုကာကွယ်ရန် ပြီးပြည့်စုံသောဒိုင်းလွှားတစ်ခုကိုဖွဲ့စည်းသည်။

ဒစ်ဂျစ်တယ်ခေတ်အတွက် အင်တီအောက်ဆီးဒင့် ဖြေရှင်းချက်

လူတွေဟာ တစ်နေ့ကို ပျမ်းမျှ ၈ နာရီကြာ ဒစ်ဂျစ်တယ် မျက်နှာပြင်တွေကို မျက်နှာချင်းဆိုင် ကုန်ဆုံးစေတာကြောင့် မျက်နှာပြင်နဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ ရောင်ခြည်နဲ့ အပြာရောင်အလင်းတန်းတွေကို ကြာရှည်စွာ ထိတွေ့မိခြင်းက free radical ထုတ်လုပ်မှု မြန်ဆန်စေပြီး အသားအရေ မှိုင်းညို့ခြင်း၊ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်းနဲ့ အိုမင်းရင့်ရော်ခြင်းတွေကို ဖြစ်စေပါတယ်။ Lycopene က ဒီဒစ်ဂျစ်တယ် လူနေမှုပုံစံအတွက် ပြီးပြည့်စုံတဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်တဲ့ antioxidant နည်းဗျူဟာတစ်ခုကို ပေးစွမ်းပါတယ်။ ၎င်းသည် ဗီတာမင် C နှင့် ဗီတာမင် E တို့နှင့် ပေါင်းစပ်လုပ်ဆောင်ပြီး စဉ်ဆက်မပြတ် antioxidant သံသရာကို ဖန်တီးပေးပါတယ်- lycopene သည် lipid free radical များကို ပျက်ပြယ်စေပြီးနောက် ဗီတာမင် E ကို ပြန်လည်ထုတ်ပေးပြီး ဗီတာမင် C သည် အောက်ဆီဒေးရှင်းပါဝင်သော lycopene ၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ပြန်လည်ရရှိစေပြီး ခန္ဓာကိုယ်တွင် ၎င်း၏ အကာအကွယ်ပေးသည့် အကျိုးသက်ရောက်မှုကို တိုးချဲ့ပေးပါတယ်။ ဒီသဘာဝ၊ အာဟာရအခြေခံ ဖြေရှင်းချက်ဟာ အလုပ်များတဲ့ ခေတ်မီလုပ်ရိုးလုပ်စဉ်တွေနဲ့ ချောမွေ့စွာ ကိုက်ညီပြီး လူတွေကို ရှုပ်ထွေးတဲ့ အသားအရေထိန်းသိမ်းမှု လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေ ဒါမှမဟုတ် ဈေးကြီးတဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေ မပါဘဲ မျက်နှာပြင်အချိန်ကြာမြင့်စွာ ကုန်ဆုံးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ oxidative ပျက်စီးမှုကို တိုက်ဖျက်နိုင်စေပါတယ်။

FQA

1. မေး- ခရမ်းချဉ်သီးမှာပါတဲ့ lycopene ကို ဘာကြောင့် “အရည်ရွှေ” လို့ခေါ်တာလဲ။
   A: ၎င်းရဲ့ ထူးခြားတဲ့ antioxidant အစွမ်း၊ အာဟာရတန်ဖိုး မြင့်မားမှုနဲ့ ဇီဝရရှိနိုင်မှု အပြည့်အဝရရှိဖို့အတွက် သင့်တော်တဲ့ ရင့်မှည့်မှုနဲ့ ပြုပြင်မှုတွေ လိုအပ်တာကြောင့် ထုတ်ယူထားတဲ့ အာဟာရဓာတ် တစ်စက်ချင်းစီကို ရွှေလို အဖိုးတန်စေပါတယ်။
2. မေး- lycopene ရရှိဖို့အတွက် ချက်ပြုတ်ထားတဲ့ ခရမ်းချဉ်သီးထက် အစိမ်းစား ခရမ်းချဉ်သီးက ပိုကောင်းပါသလား။
   A: မဟုတ်ပါ။ ညင်သာစွာအပူပေးခြင်းသည် ခရမ်းချဉ်သီးဆဲလ်နံရံများကို ဖြိုခွဲပေးပြီး အစိမ်းခရမ်းချဉ်သီးများထက် ၂-၃ ဆ ပိုမိုစုပ်ယူနိုင်သော lycopene ကို ထုတ်လွှတ်ပေးကာ အာဟာရအသုံးချမှုကို သိသိသာသာ တိုးတက်ကောင်းမွန်စေပါသည်။
3. မေး- လိုင်ကိုပင်းက ဒစ်ဂျစ်တယ်ပစ္စည်းတွေကို နေ့စဉ်အသုံးပြုသူတွေကို ဘယ်လိုအထောက်အကူပြုသလဲ။
   A: မျက်နှာပြင်ကို အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိတွေ့ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အလွန်အကျွံ free radical များကို ပျက်ပြယ်စေပြီး၊ အရေပြားနှင့် ဆဲလ်များအပေါ် အပြာရောင်အလင်းနှင့် ဆက်စပ်သော oxidative ပျက်စီးမှုကို လျော့နည်းစေကာ၊ အခြားဗီတာမင်များနှင့်အတူ ရေရှည် antioxidant ကာကွယ်မှုကို ထိန်းသိမ်းပေးပါသည်။
4. မေး- လိုင်ကိုပင်းရဲ့ အင်တီအောက်ဆီးဒင့် အာနိသင်ကို ဘာကြောင့် ဘက်ပေါင်းစုံကနေ မြင်နိုင်တာလဲ။
   A: ၎င်းသည် free radical များကို တိုက်ရိုက်ဖယ်ရှားပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်၏ antioxidant enzyme စနစ်ကို အသက်ဝင်စေကာ၊ ROS ထုတ်လုပ်မှု ပိုများခြင်းကို လျှော့ချပေးပြီး အခြားအာဟာရဓာတ်များနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ antioxidant network အပြည့်အစုံတည်ဆောက်ပေးပါသည်။
5. မေး- နေ့စဉ်အစားအစာမှာ lycopene ထည့်သွင်းဖို့ အလွယ်ကူဆုံးနည်းလမ်းက ဘာလဲ။
   A: ချက်ပြုတ်ပြီးသော ခရမ်းချဉ်သီး ၁-၂ လုံး၊ ခရမ်းချဉ်သီးဆော့စ် အနည်းငယ် သို့မဟုတ် ကျန်းမာရေးနှင့်ညီညွတ်သော ဆီအနည်းငယ်ပါဝင်သော ခရမ်းချဉ်သီးဖျော်ရည်တစ်ခွက်ကို နေ့စဉ်စားသုံးခြင်းသည် လုံလောက်သော lycopene ကို ထိရောက်စွာ ဖြည့်စွက်ပေးနိုင်ပါသည်။
6. မေး- နေ့စဉ်ကာကွယ်မှုမှာ lycopene က တခြား antioxidants တွေကို အစားထိုးနိုင်ပါသလား။
   A: မဟုတ်ပါ။ ဗီတာမင် C၊ ဗီတာမင် E နှင့် အခြားအာဟာရဓာတ်များနှင့် ပေါင်းစပ်အသုံးပြုခြင်းဖြင့် တစ်မျိုးတည်းသော ပါဝင်ပစ္စည်းထက် ပိုမိုအားကောင်းသော antioxidant အာနိသင်ကို ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး မျှတသော အစားအစာ၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် အကောင်းဆုံး အလုပ်လုပ်ပါသည်။